SoundaryaLahari – Telugu

Print !

Back

సౌన్దర్యలహరి – శ్రీ శఙ్కరాచార్య

ప్రథమ భాగః ఆనన్ద లహరి

భుమౌస్ఖలిత పాదానాం భూమిరేవా వలంబనం |

త్వయీ జాతా పరాధానాం త్వమేవ శరణం శివే ||

శివః శక్త్యా యుక్తో యది భవతి శక్తః ప్రభవితుం

న చేదేవం దేవో న ఖలు కుశలః స్పన్దితుమపి|

అతస్త్వాం ఆరాధ్యాం హరి-హర-విరిన్‍చాదిభి రపి

ప్రణన్తుం స్తోతుం వా కథ-మక్ర్‍త పుణ్యః ప్రభవతి||
1 ||

తనీయాంసుం పాంసుం తవ చరణ పఙ్కేరుహ-భవం

విరించిః సంచిన్వన్‍ విరచయతి లోకా-నవికలం |

వహత్యేనం శౌరిః కథమపి సహస్రేణ శిరసాం

హరః సంక్షుద్-యైనం భజతి భసితోద్ధూళ నవిధిం|| 2 ||

అవిద్యానా-మన్త-స్తిమిర-మిహిర ద్వీపనగరీ

జడానాం చైతన్య-స్తబక మకరన్ద శ్రుతిఝరీ |

దరిద్రాణాం చిన్తామణి గుణనికా జన్మజలధౌ

నిమగ్నానాం దంష్ట్రా మురరిపు వరాహస్య భవతి|| 3 ||

త్వదన్యః పాణిభయా-మభయవరదో దైవతగణః

త్వమేకా నైవాసి ప్రకటిత-వరభీత్యభినయా |

భయాత్ త్రాతుం దాతుం ఫలమపి చ వాంఛాసమధికం

శరణ్యే లోకానాం తవ హి చరణావేవ నిపుణౌ || 4 ||

హరిస్త్వామారధ్య ప్రణత-జన-సౌభాగ్య-జననీం

పురా నారీ భూత్వా పురరిపుమపి క్షోభ మనయత్ |

స్మరో‌పి త్వాం నత్వా రతినయన-లేహ్యేన వపుషా

మునీనామప్యన్తః ప్రభవతి హి మోహాయ మహతాం || 5 ||

ధనుః పౌష్పం మౌర్వీ మధుకరమయీ పఞ్చ విశిఖాః

వసన్తః సామన్తో మలయమరు-దాయోధన-రథః |

తథాప్యేకః సర్వం హిమగిరిసుతే కామపి కృపాం

అపాంగాత్తే లబ్ధ్వా జగదిద-మనఙ్గో విజయతే || 6 ||

క్వణత్కాఞ్చీ-దామా కరి కలభ కుంభ-స్తననతా

పరిక్షీణా మధ్యే పరిణత శరచ్చన్ద్ర-వదనా |

ధనుర్బాణాన్‍ పాశం సృణిమపి దధానా కరతలైః

పురస్తా దాస్తాం నః పురమథితు రాహో-పురుషికా || 7 ||

సుధాసిన్ధోర్‍మధ్యే సురవిట-పివాటీ-పరివృతే

మణిద్వీపే నీపో-పవనవతి చిన్తామణి గృహే |

శివకారే మఞ్చే పరమశివ-పర్యఙ్క నిలయాం

భజన్తి త్వాం ధన్యాః కతిచన చిదానన్ద-లహరీం || 8 ||

మహీం మూలాధారే కమపి మణిపూరే హుతవహం

స్థితం స్వధిష్టానే హృది మరుత-మాకాశ-ముపరి |

మనో‌పి భ్రూమధ్యే సకలమపి భిత్వా కులపథం

సహస్రారే పద్మే స హరహసి పత్యా విహరసే || 9 ||

సుధాధారాసారై-శ్చరణయుగలాన్త-ర్విగలితైః

ప్రపంచం సిన్ఞ్న్తీ పునరపి రసామ్నాయ-మహసః|

అవాప్య స్వాం భూమిం భుజగనిభ-మధ్యుష్ట-వలయం

స్వమాత్మానం కృత్వా స్వపిషి కులకుణ్డే కుహరిణి
||
10 ||

చతుర్‍భిః శ్రీకణ్ఠైః శివయువతిభిః పఞ్చభిపి

ప్రభిన్నాభిః శంభోర్‍నవభిరపి మూలప్రకృతిభిః |

చతుశ్చత్వారింశద్-వసుదల-కలాశ్చ్-త్రివలయ-

త్రిరేఖభిః సార్‍ధం తవ శరణకోణాః పరిణతాః || 11 ||

త్వదీయం సౌన్దర్యం తుహినగిరికన్యే తులయితుం

కవీన్ద్రాః కల్పన్తే కథమపి విరిఞ్చి-ప్రభృతయః
|

యదాలోకౌత్సుక్యా-దమరలలనా యాన్తి మనసా

తపోభిర్‍దుష్ప్రాపామపి గిరిశ-సాయుజ్య-పదవీం ||
12 ||

నరం వర్‍షీయాంసం నయనవిరసం నర్‍మసు జడం

తవాపాంగాలోకే పతిత-మనుధావన్తి శతశః |

గలద్వేణీబన్ధాః కుచకలశ-విస్త్రిస్త-సిచయా

హటాత్ త్రుట్యత్కాఞ్యో విగలిత-దుకూలా యువతయః ||
13 ||

క్షితౌ షట్పఞ్చాశద్-ద్విసమధిక-పఞ్చాశ-దుదకే

హుతశే ద్వాషష్టి-శ్చతురధిక-పఞ్చాశ-దనిలే |

దివి ద్విః షట్ త్రింశన్‍ మనసి చ చతుఃషష్టిరితి
యే

మయూఖా-స్తేషా-మప్యుపరి తవ పాదాంబుజ-యుగం || 14 ||

శరజ్జ్యోత్స్నా శుద్ధాం శశియుత-జటాజూట-మకుటాం

వర-త్రాస-త్రాణ-స్ఫటికఘుటికా-పుస్తక-కరాం |

సకృన్న త్వా నత్వా కథమివ సతాం సన్నిదధతే

మధు-క్షీర-ద్రాక్షా-మధురిమ-ధురీణాః ఫణితయః || 15 ||

కవీన్ద్రాణాం చేతః కమలవన-బాలాతప-రుచిం

భజన్తే యే సన్తః కతిచిదరుణామేవ భవతీం |

విరిఞ్చి-ప్రేయస్యా-స్తరుణతర-శ్రృఙ్గర లహరీ-

గభీరాభి-ర్వాగ్భిః ర్విదధతి సతాం రఞ్జనమమీ || 16 ||

సవిత్రీభి-ర్వాచాం చశి-మణి శిలా-భఙ్గ రుచిభి-

ర్వశిన్యద్యాభి-స్త్వాం సహ జనని సంచిన్తయతి యః
|

స కర్‍తా కావ్యానాం భవతి మహతాం భఙ్గిరుచిభి-

ర్వచోభి-ర్వాగ్దేవీ-వదన-కమలామోద మధురైః || 17 ||

తనుచ్ఛాయాభిస్తే తరుణ-తరణి-శ్రీసరణిభి-

ర్‍దివం సర్వా-ముర్వీ-మరుణిమని మగ్నాం స్మరతి యః
|

భవన్త్యస్య త్రస్య-ద్వనహరిణ-శాలీన-నయనాః

సహోర్వశ్యా వశ్యాః కతి కతి న గీర్వాణ-గణికాః || 18 ||

ముఖం బిన్దుం కృత్వా కుచయుగమధ-స్తస్య తదధో

హరార్‍ధం ధ్యాయేద్యో హరమహిషి తే మన్మథకలాం |

స సద్యః సంక్షోభం నయతి వనితా ఇత్యతిలఘు

త్రిలోకీమప్యాశు భ్రమయతి రవీన్దు-స్తనయుగాం ||
19 ||

కిరన్తీ-మఙ్గేభ్యః కిరణ-నికురుమ్బమృతరసం

హృది త్వా మాధత్తే హిమకరశిలా-మూర్‍తిమివ యః |

స సర్‍పాణాం దర్‍పం శమయతి శకున్తధిప ఇవ

జ్వరప్లుష్టాన్‍ దృష్ట్యా సుఖయతి సుధాధారసిరయా
||
20 ||

తటిల్లేఖా-తన్వీం తపన శశి వైశ్వానర మయీం

నిష్ణ్ణాం షణ్ణామప్యుపరి కమలానాం తవ కలాం |

మహాపద్మాతవ్యాం మృదిత-మలమాయేన మనసా

మహాన్తః పశ్యన్తో దధతి పరమాహ్లాద-లహరీం || 21 ||

భవాని త్వం దాసే మయి వితర దృష్టిం సకరుణాం

ఇతి స్తోతుం వాఞ్ఛన్‍ కథయతి భవాని త్వమితి యః |

తదైవ త్వం తస్మై దిశసి నిజసాయుజ్య-పదవీం

ముకున్ద-బ్రమ్హేన్ద్ర స్ఫుట మకుట నీరాజితపదాం
||
22 ||

త్వయా హృత్వా వామం వపు-రపరితృప్తేన మనసా

శరీరార్‍ధం శమ్భో-రపరమపి శఙ్కే హృతమభూత్ |

యదేతత్ త్వద్రూపం సకలమరుణాభం త్రినయనం

కుచాభ్యామానమ్రం కుటిల-శశిచూడాల-మకుటం || 23 ||

జగత్సూతే ధాతా హరిరవతి రుద్రః క్షపయతే

తిరస్కుర్వ-న్నేతత్ స్వమపి వపు-రీశ-స్తిరయతి |

సదా పూర్వః సర్వం తదిద మనుగృహ్ణాతి చ శివ-

స్తవాజ్ఞా మలంబ్య క్షణచలితయో ర్‍భ్రూలతికయోః
||
24 ||

త్రయాణాం దేవానాం త్రిగుణ-జనితానాం తవ శివే

భవేత్ పూజా పూజా తవ చరణయో-ర్యా విరచితా |

తథా హి త్వత్పాదోద్వహన-మణిపీఠస్య నికటే

స్థితా హ్యేతే-శశ్వన్ముకులిత కరోత్తంస-మకుటాః
||
25 ||

విరిఞ్చిః పఞ్చత్వం వ్రజతి హరిరాప్నోతి విరతిం

వినాశం కీనాశో భజతి ధనదో యాతి నిధనం |

వితన్ద్రీ మాహేన్ద్రీ-వితతిరపి సంమీలిత-దృశా

మహాసంహారే‌స్మిన్‍ విహరతి సతి త్వత్పతి రసౌ || 26 ||

జపో జల్పః శిల్పం సకలమపి ముద్రావిరచనా

గతిః ప్రాదక్షిణ్య-క్రమణ-మశనాద్యా హుతి-విధిః |

ప్రణామః సంవేశః సుఖమఖిల-మాత్మార్‍పణ-దృశా

సపర్యా పర్యాయ-స్తవ భవతు యన్మే విలసితం || 27 ||

సుధామప్యాస్వాద్య ప్రతి-భయ-జరమృత్యు-హరిణీం

విపద్యన్తే విశ్వే విధి-శతమఖాద్యా దివిషదః |

కరాలం యత్ క్ష్వేలం కబలితవతః కాలకలనా

న శమ్భోస్తన్మూలం తవ జనని తాటఙ్క మహిమా || 28 ||

కిరీటం వైరిఞ్చం పరిహర పురః కైటభభిదః

కఠోరే కోఠీరే స్కలసి జహి జంభారి-మకుటం |

ప్రణంరేష్వేతేషు ప్రసభ-ముపయాతస్య భవనం

భవస్యభ్యుత్థానే తవ పరిజనోక్తి-ర్విజయతే || 29 ||

స్వదేహోద్భూతాభి-ర్‍ఘృణిభి-రణిమాద్యాభి-రభితో

నిషేవ్యే నిత్యే త్వా మహమితి సదా భావయతి యః |

కిమాశ్చర్యం తస్య త్రినయన-సమృద్ధిం తృణయతో

మహాసంవర్‍తాగ్ని-ర్విరచయతి నీరాజనవిధిం || 30 ||

చతుః-షష్టయా తన్త్రైః సకల మతిసన్ధాయ భువనం

స్థితస్తత్త్త-సిద్ధి ప్రసవ పరతన్త్రైః పశుపతిః
|

పునస్త్వ-న్నిర్‍బన్ధా దఖిల-పురుషార్‍థైక ఘటనా-

స్వతన్త్రం తే తన్త్రం క్షితితల మవాతీతర-దిదం ||
31 ||

శివః శక్తిః కామః క్షితి-రథ రవిః శీతకిరణః

స్మరో హంసః శక్ర-స్తదను చ పరా-మార-హరయః |

అమీ హృల్లేఖాభి-స్తిసృభి-రవసానేషు ఘటితా

భజన్తే వర్‍ణాస్తే తవ జనని నామావయవతాం || 32 ||

స్మరం యోనిం లక్ష్మీం త్రితయ-మిద-మాదౌ తవ మనో

ర్‍నిధాయైకే నిత్యే నిరవధి-మహాభోగ-రసికాః |

భజన్తి త్వాం చిన్తామణి-గుణనిబద్ధాక్ష-వలయాః

శివాగ్నౌ జుహ్వన్తః సురభిఘృత-ధారాహుతి-శతై || 33 ||

శరీరం త్వం శంభోః శశి-మిహిర-వక్షోరుహ-యుగం

తవాత్మానం మన్యే భగవతి నవాత్మాన-మనఘం |

అతః శేషః శేషీత్యయ-ముభయ-సాధారణతయా

స్థితః సంబన్ధో వాం సమరస-పరానన్ద-పరయోః || 34 ||

మనస్త్వం వ్యోమ త్వం మరుదసి మరుత్సారథి-రసి

త్వమాప-స్త్వం భూమి-స్త్వయి పరిణతాయాం న హి పరం
|

త్వమేవ స్వాత్మానం పరిణ్మయితుం విశ్వ వపుషా

చిదానన్దాకారం శివయువతి భావేన బిభృషే || 35 ||

తవాజ్ఞచక్రస్థం తపన-శశి కోటి-ద్యుతిధరం

పరం శంభు వన్దే పరిమిలిత-పార్‍శ్వం పరచితా |

యమారాధ్యన్‍ భక్త్యా రవి శశి శుచీనా-మవిషయే

నిరాలోకే ‌లోకే నివసతి హి భాలోక-భువనే || 36 ||

విశుద్ధౌ తే శుద్ధస్ఫతిక విశదం వ్యోమ-జనకం

శివం సేవే దేవీమపి శివసమాన-వ్యవసితాం |

యయోః కాన్త్యా యాన్త్యాః శశికిరణ్-సారూప్యసరణే

విధూతాన్త-ర్‍ధ్వాన్తా విలసతి చకోరీవ జగతీ || 37 ||

సమున్మీలత్ సంవిత్కమల-మకరన్దైక-రసికం

భజే హంసద్వన్ద్వం కిమపి మహతాం మానసచరం |

యదాలాపా-దష్టాదశ-గుణిత-విద్యాపరిణతిః

యదాదత్తే దోషాద్ గుణ-మఖిల-మద్భ్యః పయ ఇవ || 38 ||

తవ స్వాధిష్ఠానే హుతవహ-మధిష్ఠాయ నిరతం

తమీడే సంవర్‍తం జనని మహతీం తాం చ సమయాం |

యదాలోకే లోకాన్‍ దహతి మహసి క్రోధ-కలితే

దయార్‍ద్రా యా దృష్టిః శిశిర-ముపచారం రచయతి || 39 ||

తటిత్వన్తం శక్త్యా తిమిర-పరిపన్థి-స్ఫురణయా

స్ఫుర-న్నా నరత్నాభరణ-పరిణద్ధేన్ద్ర-ధనుషం |

తవ శ్యామం మేఘం కమపి మణిపూరైక-శరణం

నిషేవే వర్‍షన్తం-హరమిహిర-తప్తం త్రిభువనం || 40 ||

తవాధారే మూలే సహ సమయయా లాస్యపరయా

నవాత్మాన మన్యే నవరస-మహాతాణ్డవ-నటం |

ఉభాభ్యా మేతాభ్యా-ముదయ-విధి ముద్దిశ్య దయయా

సనాథాభ్యాం జజ్ఞే జనక జననీమత్ జగదిదం || 41 ||

ద్వితీయ భాగః సౌన్దర్య లహరీ

గతై-ర్‍మాణిక్యత్వం గగనమణిభిః సాన్ద్రఘటితం

కిరీటం తే హైమం హిమగిరిసుతే కీతయతి యః ||

స నీడేయచ్ఛాయా-చ్ఛురణ-శకలం చన్ద్ర-శకలం

ధనుః శౌనాసీరం కిమితి న నిబధ్నాతి ధిషణాం || 42 ||

ధునోతు ధ్వాన్తం న-స్తులిత-దలితేన్దీవర-వనం

ఘనస్నిగ్ధ-శ్లక్ష్ణం చికుర నికురుంబం తవ శివే |

యదీయం సౌరభ్యం సహజ-ముపలబ్ధుం సుమనసో

వసన్త్యస్మిన్‍ మన్యే బలమథన వాటీ-విటపినాం || 43 ||

తనోతు క్షేమం న-స్తవ వదనసౌన్దర్యలహరీ

పరీవాహస్రోతః-సరణిరివ సీమన్తసరణిః|

వహన్తీ- సిన్దూరం ప్రబలకబరీ-భార-తిమిర

ద్విషాం బృన్దై-ర్వన్దీకృతమేవ నవీనార్‍క కేరణం
||
44 ||

అరాలై స్వాభావ్యా-దలికలభ-సశ్రీభి రలకైః

పరీతం తే వక్త్రం పరిహసతి పఙ్కేరుహరుచిం |

దరస్మేరే యస్మిన్‍ దశనరుచి కిఞ్జల్క-రుచిరే

సుగన్ధౌ మాద్యన్తి స్మరదహన చక్షు-ర్‍మధులిహః ||
45 ||

లలాటం లావణ్య ద్యుతి విమల-మాభాతి తవ యత్

ద్వితీయం తన్మన్యే మకుటఘటితం చన్ద్రశకలం |

విపర్యాస-న్యాసా దుభయమపి సంభూయ చ మిథః

సుధాలేపస్యూతిః పరిణమతి రాకా-హిమకరః || 46 ||

భ్రువౌ భుగ్నే కించిద్భువన-భయ-భఙ్గవ్యసనిని

త్వదీయే నేత్రాభ్యాం మధుకర-రుచిభ్యాం ధృతగుణం
|

ధను ర్‍మన్యే సవ్యేతరకర గృహీతం రతిపతేః

ప్రకోష్టే ముష్టౌ చ స్థగయతే నిగూఢాన్తర-ముమే || 47 ||

అహః సూతే సవ్య తవ నయన-మర్‍కాత్మకతయా

త్రియామాం వామం తే సృజతి రజనీనాయకతయా |

తృతీయా తే దృష్టి-ర్‍దరదలిత-హేమామ్బుజ-రుచిః

సమాధత్తే సన్ధ్యాం దివసర్‍-నిశయో-రన్తరచరీం || 48 ||

విశాలా కల్యాణీ స్ఫుతరుచి-రయోధ్యా కువలయైః

కృపాధారాధారా కిమపి మధురా‌ఉ‌ఉభోగవతికా |

అవన్తీ దృష్టిస్తే బహునగర-విస్తార-విజయా

ధ్రువం తత్తన్నామ-వ్యవహరణ-యోగ్యావిజయతే || 49 ||

కవీనాం సన్దర్‍భ-స్తబక-మకరన్దైక-రసికం

కటాక్ష-వ్యాక్షేప-భ్రమరకలభౌ కర్‍ణయుగలం |

అముఞ్చ్న్తౌ దృష్ట్వా తవ నవరసాస్వాద-తరలౌ

అసూయా-సంసర్‍గా-దలికనయనం కిఞ్చిదరుణం || 50 ||

శివే శఙ్గారార్‍ద్రా తదితరజనే కుత్సనపరా

సరోషా గంగాయాం గిరిశచరితే విస్మయవతీ |

హరాహిభ్యో భీతా సరసిరుహ సౌభాగ్య-జననీ

సఖీషు స్మేరా తే మయి జనని దృష్టిః సకరుణా || 51 ||

గతే కర్‍ణాభ్యర్‍ణం గరుత ఇవ పక్ష్మాణి దధతీ

పురాం భేత్తు-శ్చిత్తప్రశమ-రస-విద్రావణ ఫలే |

ఇమే నేత్రే గోత్రాధరపతి-కులోత్తంస-కలికే

తవాకర్‍ణాకృష్ట స్మరశర-విలాసం కలయతః|| 52 ||

విభక్త-త్రైవర్‍ణ్యం వ్యతికరిత-లీలాఞ్జనతయా

విభాతి త్వన్నేత్ర త్రితయ మిద-మీశానదయితే |

పునః స్రష్టుం దేవాన్‍ ద్రుహిణ హరి-రుద్రానుపరతాన్‍

రజః సత్వం వేభ్రత్ తమ ఇతి గుణానాం త్రయమివ || 53 ||

పవిత్రీకర్‍తుం నః పశుపతి-పరాధీన-హృదయే

దయామిత్రై ర్‍నేత్రై-రరుణ-ధవల-శ్యామ రుచిభిః |

నదః శోణో గంగా తపనతనయేతి ధ్రువముం

త్రయాణాం తీర్‍థానా-ముపనయసి సంభేద-మనఘం || 54 ||

నిమేషోన్మేషాభ్యాం ప్రలయముదయం యాతి జగతి

తవేత్యాహుః సన్తో ధరణిధర-రాజన్యతనయే |

త్వదున్మేషాజ్జాతం జగదిద-మశేషం ప్రలయతః

పరేత్రాతుం శంఙ్కే పరిహృత-నిమేషా-స్తవ దృశః || 55 ||

తవాపర్‍ణే కర్‍ణే జపనయన పైశున్య చకితా

నిలీయన్తే తోయే నియత మనిమేషాః శఫరికాః |

ఇయం చ శ్రీ-ర్‍బద్ధచ్ఛదపుటకవాటం కువలయం

జహాతి ప్రత్యూషే నిశి చ విఘతయ్య ప్రవిశతి|| 56 ||

దృశా ద్రాఘీయస్యా దరదలిత నీలోత్పల రుచా

దవీయాంసం దీనం స్నపా కృపయా మామపి శివే |

అనేనాయం ధన్యో భవతి న చ తే హానిరియతా

వనే వా హర్‍మ్యే వా సమకర నిపాతో హిమకరః || 57 ||

అరాలం తే పాలీయుగల-మగరాజన్యతనయే

న కేషా-మాధత్తే కుసుమశర కోదణ్డ-కుతుకం |

తిరశ్చీనో యత్ర శ్రవణపథ-ముల్ల్ఙ్య్య విలసన్‍

అపాంగ వ్యాసంగో దిశతి శరసన్ధాన ధిషణాం || 58 ||

స్ఫురద్గణ్డాభోగ-ప్రతిఫలిత తాట్ఙ్క యుగలం

చతుశ్చక్రం మన్యే తవ ముఖమిదం మన్మథరథం |

యమారుహ్య ద్రుహ్య త్యవనిరథ మర్‍కేన్దుచరణం

మహావీరో మారః ప్రమథపతయే సజ్జితవతే || 59 ||

సరస్వత్యాః సూక్తీ-రమృతలహరీ కౌశలహరీః

పిబ్నత్యాః శర్వాణి శ్రవణ-చులుకాభ్యా-మవిరలం |

చమత్కారః-శ్లాఘాచలిత-శిరసః కుణ్డలగణో

ఝణత్కరైస్తారైః ప్రతివచన-మాచష్ట ఇవ తే || 60 ||

అసౌ నాసావంశ-స్తుహినగిరివణ్శ-ధ్వజపటి

త్వదీయో నేదీయః ఫలతు ఫల-మస్మాకముచితం |

వహత్యన్తర్‍ముక్తాః శిశిరకర-నిశ్వాస-గలితం

సమృద్ధ్యా యత్తాసాం బహిరపి చ ముక్తామణిధరః || 61 ||

ప్రకృత్యా‌ఉ‌ఉరక్తాయా-స్తవ సుదతి దన్దచ్ఛదరుచేః

ప్రవక్ష్యే సదృశ్యం జనయతు ఫలం విద్రుమలతా |

న బింబం తద్బింబ-ప్రతిఫలన-రాగా-దరుణితం

తులామధ్రారోఢుం కథమివ విలజ్జేత కలయా || 62 ||

స్మితజ్యోత్స్నాజాలం తవ వదనచన్ద్రస్య పిబతాం

చకోరాణా-మాసీ-దతిరసతయా చఞ్చు-జడిమా |

అతస్తే శీతాంశో-రమృతలహరీ మామ్లరుచయః

పిబన్తీ స్వచ్ఛన్దం నిశి నిశి భృశం కాఞ్జి కధియా
||
63 ||

అవిశ్రాన్తం పత్యుర్‍గుణగణ కథామ్రేడనజపా

జపాపుష్పచ్ఛాయా తవ జనని జిహ్వా జయతి సా |

యదగ్రాసీనాయాః స్ఫటికదృష-దచ్ఛచ్ఛవిమయి

సరస్వత్యా మూర్‍తిః పరిణమతి మాణిక్యవపుషా || 64 ||

రణే జిత్వా దైత్యా నపహృత-శిరస్త్రైః కవచిభిః

నివృత్తై-శ్చణ్డాంశ-త్రిపురహర-నిర్‍మాల్య-విముఖైః
|

విశాఖేన్ద్రోపేన్ద్రైః శశివిశద-కర్‍పూరశకలా

విలీయన్తే మాతస్తవ వదనతాంబూల-కబలాః || 65 ||

విపఞ్చ్యా గాయన్తీ వివిధ-మపదానం పశుపతే-

స్త్వయారబ్ధే వక్తుం చలితశిరసా సాధువచనే |

తదీయై-ర్‍మాధుర్యై-రపలపిత-తన్త్రీకలరవాం

నిజాం వీణాం వాణీం నిచులయతి చోలేన నిభృతం || 66 ||

కరగ్రేణ స్పృష్టం తుహినగిరిణా వత్సలతయా

గిరిశేనో-దస్తం ముహురధరపానాకులతయా |

కరగ్రాహ్యం శంభోర్‍ముఖముకురవృన్తం గిరిసుతే

కథంకరం బ్రూమ-స్తవ చుబుకమోపమ్యరహితం || 67 ||

భుజాశ్లేషాన్నిత్యం పురదమయితుః కన్‍టకవతీ

తవ గ్రీవా ధత్తే ముఖకమలనాల-శ్రియమియం |

స్వతః శ్వేతా కాలా గరు బహుల-జమ్బాలమలినా

మృణాలీలాలిత్యం వహతి యదధో హారలతికా || 68 ||

గలే రేఖాస్తిస్రో గతి గమక గీతైక నిపుణే

వివాహ-వ్యానద్ధ-ప్రగుణగుణ-సంఖ్యా ప్రతిభువః |

విరాజన్తే నానావిధ-మధుర-రాగాకర-భువాం

త్రయాణాం గ్రామాణాం స్థితి-నియమ-సీమాన ఇవ తే || 69 ||

మృణాలీ-మృద్వీనాం తవ భుజలతానాం చతసృణాం

చతుర్‍భిః సౌన్ద్రయం సరసిజభవః స్తౌతి వదనైః |

నఖేభ్యః సన్త్రస్యన్‍ ప్రథమ-మథనా దన్తకరిపోః

చతుర్‍ణాం శీర్‍షాణాం సమ-మభయహస్తార్‍పణ-ధియా ||
70 ||

నఖానా-ముద్యోతై-ర్‍నవనలినరాగం విహసతాం

కరాణాం తే కాన్తిం కథయ కథయామః కథముమే |

కయాచిద్వా సామ్యం భజతు కలయా హన్త కమలం

యది క్రీడల్లక్ష్మీ-చరణతల-లాక్షారస-చణం || 71 ||

సమం దేవి స్కన్ద ద్విపివదన పీతం స్తనయుగం

తవేదం నః ఖేదం హరతు సతతం ప్రస్నుత-ముఖం |

యదాలోక్యాశఙ్కాకులిత హృదయో హాసజనకః

స్వకుమ్భౌ హేరంబః పరిమృశతి హస్తేన ఝడితి || 72 ||

అమూ తే వక్షోజా-వమృతరస-మాణిక్య కుతుపౌ

న సన్దేహస్పన్దో నగపతి పతాకే మనసి నః |

పిబన్తౌ తౌ యస్మా దవిదిత వధూసంగ రసికౌ

కుమారావద్యాపి ద్విరదవదన-క్రౌఞ్చ్దలనౌ || 73 ||

వహత్యంబ స్త్మబేరమ-దనుజ-కుంభప్రకృతిభిః

సమారబ్ధాం ముక్తామణిభిరమలాం హారలతికాం |

కుచాభోగో బిమ్బాధర-రుచిభి-రన్తః శబలితాం

ప్రతాప-వ్యామిశ్రాం పురదమయితుః కీర్‍తిమివ తే
||
74 ||

తవ స్తన్యం మన్యే ధరణిధరకన్యే హృదయతః

పయః పారావారః పరివహతి సారస్వతమివ |

దయావత్యా దత్తం ద్రవిడశిశు-రాస్వాద్య తవ యత్

కవీనాం ప్రౌఢానా మజని కమనీయః కవయితా || 75 ||

హరక్రోధ-జ్వాలావలిభి-రవలీఢేన వపుషా

గభీరే తే నాభీసరసి కృతసఙో మనసిజః |

సముత్తస్థౌ తస్మా-దచలతనయే ధూమలతికా

జనస్తాం జానీతే తవ జనని రోమావలిరితి || 76 ||

యదేతత్కాలిన్దీ-తనుతర-తరఙ్గాకృతి శివే

కృశే మధ్యే కిఞ్చిజ్జనని తవ యద్భాతి సుధియాం |

విమర్‍దా-దన్యోన్యం కుచకలశయో-రన్తరగతం

తనూభూతం వ్యోమ ప్రవిశదివ నాభిం కుహరిణీం || 77 ||

స్థిరో గంగా వర్‍తః స్తనముకుల-రోమావలి-లతా

కలావాలం కుణ్డం కుసుమశర తేజో-హుతభుజః |

రతే-ర్లీలాగారం కిమపి తవ నాభిర్‍గిరిసుతే

బేలద్వారం సిద్ధే-ర్‍గిరిశనయనానాం విజయతే || 78 ||

నిసర్‍గ-క్షీణస్య స్తనతట-భరేణ క్లమజుషో

నమన్మూర్‍తే ర్‍నారీతిలక శనకై-స్త్రుట్యత ఇవ |

చిరం తే మధ్యస్య త్రుటిత తటినీ-తీర-తరుణా

సమావస్థా-స్థేమ్నో భవతు కుశలం శైలతనయే || 79 ||

కుచౌ సద్యః స్విద్య-త్తటఘటిత-కూర్‍పాసభిదురౌ

కషన్తౌ-దౌర్‍మూలే కనకకలశాభౌ కలయతా |

తవ త్రాతుం భఙ్గాదలమితి వలగ్నం తనుభువా

త్రిధా నద్ధం దేవీ త్రివలి లవలీవల్లిభిరివ || 80 ||

గురుత్వం విస్తారం క్షితిధరపతిః పార్వతి నిజాత్

నితంబా-దాచ్ఛిద్య త్వయి హరణ రూపేణ నిదధే |

అతస్తే విస్తీర్‍ణో గురురయమశేషాం వసుమతీం

నితంబ-ప్రాగ్భారః స్థగయతి సఘుత్వం నయతి చ || 81 ||

కరీన్ద్రాణాం శుణ్డాన్‍-కనకకదలీ-కాణ్డపటలీం

ఉభాభ్యామూరుభ్యా-ముభయమపి నిర్‍జిత్య భవతి |

సువృత్తాభ్యాం పత్యుః ప్రణతికఠినాభ్యాం గిరిసుతే

విధిజ్ఞే జానుభ్యాం విబుధ కరికుంభ ద్వయమసి || 82 ||

పరాజేతుం రుద్రం ద్విగుణశరగర్‍భౌ గిరిసుతే

నిషఙ్గౌ జఙ్ఘే తే విషమవిశిఖో బాఢ-మకృత |

యదగ్రే దృస్యన్తే దశశరఫలాః పాదయుగలీ

నఖాగ్రచ్ఛన్మానః సుర ముకుట-శాణైక-నిశితాః || 83 ||

శ్రుతీనాం మూర్‍ధానో దధతి తవ యౌ శేఖరతయా

మమాప్యేతౌ మాతః శేరసి దయయా దేహి చరణౌ |

యయ‌ఓః పాద్యం పాథః పశుపతి జటాజూట తటినీ

యయో-ర్లాక్షా-లక్ష్మీ-రరుణ హరిచూడామణి రుచిః || 84 ||

నమో వాకం బ్రూమో నయన-రమణీయాయ పదయోః

తవాస్మై ద్వన్ద్వాయ స్ఫుట-రుచి రసాలక్తకవతే |

అసూయత్యత్యన్తం యదభిహననాయ స్పృహయతే

పశూనా-మీశానః ప్రమదవన-కఙ్కేలితరవే || 85 ||

మృషా కృత్వా గోత్రస్ఖలన-మథ వైలక్ష్యనమితం

లలాటే భర్‍తారం చరణకమలే తాడయతి తే |

చిరాదన్తః శల్యం దహనకృత మున్మూలితవతా

తులాకోటిక్వాణైః కిలికిలిత మీశాన రిపుణా || 86 ||

హిమానీ హన్తవ్యం హిమగిరినివాసైక-చతురౌ

నిశాయాం నిద్రాణం నిశి-చరమభాగే చ విశదౌ |

వరం లక్ష్మీపాత్రం శ్రియ-మతిసృహన్తో సమయినాం

సరోజం త్వత్పాదౌ జనని జయత-శ్చిత్రమిహ కిం || 87 ||

పదం తే కీర్‍తీనాం ప్రపదమపదం దేవి విపదాం

కథం నీతం సద్భిః కఠిన-కమఠీ-కర్‍పర-తులాం |

కథం వా బాహుభ్యా-ముపయమనకాలే పురభిదా

యదాదాయ న్యస్తం దృషది దయమానేన మనసా || 88 ||

నఖై-ర్‍నాకస్త్రీణాం కరకమల-సంకోచ-శశిభిః

తరూణాం దివ్యానాం హసత ఇవ తే చణ్డి చరణౌ |

ఫలాని స్వఃస్థేభ్యః కిసలయ-కరాగ్రేణ దదతాం

దరిద్రేభ్యో భద్రాం శ్రియమనిశ-మహ్నాయ దదతౌ || 89 ||

దదానే దీనేభ్యః శ్రియమనిశ-మాశానుసదృశీం

అమన్దం సౌన్దర్యం ప్రకర-మకరన్దం వికిరతి |

తవాస్మిన్‍ మన్దార-స్తబక-సుభగే యాతు చరణే

నిమజ్జన్‍ మజ్జీవః కరణచరణః ష్ట్చరణతాం || 90 ||

పదన్యాస-క్రీడా పరిచయ-మివారబ్ధు-మనసః

స్ఖలన్తస్తే ఖేలం భవనకలహంసా న జహతి |

అతస్తేషాం శిక్షాం సుభగమణి-మఞ్జీర-రణిత-

చ్ఛలాదాచక్షాణం చరణకమలం చారుచరితే || 91 ||

గతాస్తే మఞ్చత్వం ద్రుహిణ హరి రుద్రేశ్వర భృతః

శివః స్వచ్ఛ-చ్ఛాయా-ఘటిత-కపట-ప్రచ్ఛదపటః |

త్వదీయానాం భాసాం ప్రతిఫలన రాగారుణతయా

శరీరీ శృంగారో రస ఇవ దృశాం దోగ్ధి కుతుకం || 92 ||

అరాలా కేశేషు ప్రకృతి సరలా మన్దహసితే

శిరీషాభా చిత్తే దృషదుపలశోభా కుచతటే |

భృశం తన్వీ మధ్యే పృథు-రురసిజారోహ విషయే

జగత్త్రతుం శంభో-ర్‍జయతి కరుణా కాచిదరుణా || 93 ||

కలఙ్కః కస్తూరీ రజనికర బింబం జలమయం

కలాభిః కర్‍పూరై-ర్‍మరకతకరణ్డం నిబిడితం |

అతస్త్వద్భోగేన ప్రతిదినమిదం రిక్తకుహరం

విధి-ర్‍భూయో భూయో నిబిడయతి నూనం తవ కృతే || 94 ||

పురారన్తే-రన్తః పురమసి తత-స్త్వచరణయోః

సపర్యా-మర్యాదా తరలకరణానా-మసులభా |

తథా హ్యేతే నీతాః శతమఖముఖాః సిద్ధిమతులాం

తవ ద్వారోపాన్తః స్థితిభి-రణిమాద్యాభి-రమరాః ||
95 ||

కలత్రం వైధాత్రం కతికతి భజన్తే న కవయః

శ్రియో దేవ్యాః కో వా న భవతి పతిః కైరపి ధనైః |

మహాదేవం హిత్వా తవ సతి సతీనా-మచరమే

కుచభ్యా-మాసంగః కురవక-తరో-రప్యసులభః || 96 ||

గిరామాహు-ర్‍భేవీం ద్రుహిణగృహిణీ-మాగమవిదో

హరేః పత్నీం పద్మాం హరసహచరీ-మద్రితనయాం |

తురీయా కాపి త్వం దురధిగమ-నిస్సీమ-మహిమా

మహామాయా విశ్వం భ్రమయసి పరబ్రహ్మమహిషి || 97 ||

కదా కాలే మాతః కథయ కలితాలక్తకరసం

పిబేయం విద్యార్‍త్థి తవ చరణ-నిర్‍ణేజనజలం |

ప్రకృత్యా మూకానామపి చ కవితా0కారణతయా

కదా ధత్తే వాణీముఖకమల-తాంబూల-రసతాం || 98 ||

సరస్వత్యా లక్ష్మ్యా విధి హరి సపత్నో విహరతే

రతేః పతివ్రత్యం శిథిలపతి రమ్యేణ వపుషా |

చిరం జీవన్నేవ క్షపిత-పశుపాశ-వ్యతికరః

పరానన్దాభిఖ్యం రసయతి రసం త్వద్భజనవాన్‍ || 99 ||

ప్రదీప జ్వాలాభి-ర్‍దివసకర-నీరాజనవిధిః

సుధాసూతే-శ్చన్ద్రోపల-జలలవై-రఘ్యరచనా |

స్వకీయైరంభోభిః సలిల-నిధి-సౌహిత్యకరణం

త్వదీయాభి-ర్వాగ్భి-స్తవ జనని వాచాం స్తుతిరియం
||
100 ||

సౌన్దర్యలహరి ముఖ్యస్తోత్రం సంవార్‍తదాయకం |

భగవద్పాద సన్‍క్లుప్తం పఠేన్‍ ముక్తౌ భవేన్నరః
||

సౌన్దర్యలహరి స్తోత్రం సమ్పూర్‍ణ్ణం



Spread the message
Night Mode